پپ گواردیولا از نسلکشی گفت؛ اما ارتباط مالکان منچسترسیتی با جنایات در سودان را چگونه توجیه میکند؟
یار مگ | وقتی پپ گواردیولا این هفته در فهرست فجایع انسانی به سودان اشاره کرد، سرمربی منچسترسیتی دست روی موضوعی گذاشت که کارفرمایانش در ابوظبی درست در مرکز آن ماجرا هستند.
این سودان است؛ جایی که امارات متحده عربی (و مالک منچسترسیتی، شیخ منصور بن زاید آل نهیان که معاون رئیس و نخستوزیر امارات است) متهم شده که از یکی از طرفین یک جنگ داخلی بیرحمانه و حدوداً سه ساله حمایت کرده است. واقعیتهای عریان جنگ سودان به سختی قابل درک است: بنا بر برخی برآوردها ۴۰۰ هزار کشته شدهاند، ۳۰ میلیون نفر نیازمند کمکهای بشردوستانه هستند و ۱۳ میلیون آواره بر جا مانده است.
با این حال، حتی این اعداد هم تمام ابعاد فاجعه را نشان نمیدهند. گزارشهای متعددی از خشونت جنسی، گرسنگی و رانده شدن پناهجویان به سوی اردوگاههای آلوده به بیماری وجود دارد. در ماه دسامبر، محاصره شهر غربی الفاشر توسط شبه نظامیانِ نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) پس از ۵۰۰ روز پایان یافت و گفته میشود آنجا کانون یک قتلعام توسط این گروه بوده است.
ادعا شده که نیروهای پشتیبانی سریع از سلاحهایی استفاده کردهاند که توسط امارات تأمین و از طریق گروه مزدور و بدنام واگنر در روسیه منتقل شدهاند.
ابوظبی هرگونه نقش در حمایت از RSF را رد کرده است؛ گروهی که در ابتدا با حمایت دولت شکل گرفت و اکنون با همان دولت میجنگد. در مقابل منتقدان امارات، به گزارشی از سازمان ملل در ژانویه ۲۰۲۴ استناد میکنند که گفته بود شواهد «قابل اتکایی» وجود دارد مبنی بر اینکه سلاحهایی از امارات به دست نیروهای پشتیبانی سریع رسیده است.
بیانیهای اخیر از سفارت امارات در واشنگتن دی سی اعلام کرد که موضع این کشور همچنان حمایت از تحریم کامل تسلیحاتی در سودان است. در واقع آنها به گزارش هیئت کارشناسان سازمان ملل در آوریل سال گذشته اشاره کردند؛ گزارشی که گفته بود هیچ مدرکی دال بر دخالت امارات در این درگیری وجود ندارد. امارات اعلام کرد: «ادعاهایی که خلاف این را مطرح میکنند، تلاشی برای تحریف واقعیتها و منحرف کردن توجه از نیاز فوری به آتشبس و پاسخگویی عاملان خشونت در میدان است.»
در این بیانیه، امارات با این موضوع مخالفتی نکرد که سودان با «بزرگترین بحران آوارگی در جهان» روبهرو است. با این حال، این واقعیت فاصلهٔ زیادی با امپراتوری فوتبالی شیخ منصور در منچستر دارد. گفته میشود این عضو خاندان سلطنتی امارات، ارتباطات قابل توجهی با سیاست در سودان دارد. منصور برادرِ حاکم امارات، شیخ محمد بن زاید آل نهیان، است. نیویورک تایمز در ماه ژوئن گزارش داد که اطلاعات آمریکا نشان میدهد که محمد حمدان دقلو، رهبر RSF، ارتباط مستقیمی با منصور داشته است.
گروهی که متهم به نقض قوانین بینالمللی حقوق بشر است
در چنین فضایی، اشاره گواردیولا به سودان (در کنار ارجاعاتش به فلسطین، اوکراین و روسیه) در کنفرانس خبری روز سه شنبه اهمیت زیادی دارد. بیتردید این موضوع در داخل «گروه فوتبال سیتی» در ابوظبی دیده و شنیده شده است و در بیرون از آن نیز توجه زیادی را به خود جلب کرده است.
گواردیولا بدون هیچ پرسشی از قبل، پیش از دیدار برگشت نیمه نهایی لیگ کاپ مقابل نیوکاسل یونایتد، این موضوع را مطرح کرد. او گفت: «هیچوقت، هرگز، در تاریخ بشریت اطلاعات تا این حد واضح جلوی چشمانمان نبوده است.» سپس به سودان و دیگر بحرانهای انسانی اشاره کرد و وقتی از او خواسته شد به موضوع اصلی برگردد، از خبرنگاری که سؤال را مطرح کرده بود تشکر کرد.
گواردیولا گفت: «ممنونم، چون این اولینبار در ۱۰ سال گذشته است که یک خبرنگار از من دربارهٔ این موضوع میپرسد. انگار اجازه ندارید در کارتان به این مسائل بپردازید. نمیدانم… اما آیا کسی هست که تصاویر سراسر دنیا را ببیند و تحت تأثیر قرار نگیرد؟»
گواردیولا در ادامه صحبتهایش، مراقب بود که در هیچیک از درگیریها، از یکی از طرفها جانبداری نکند. او گفت: «ما میتوانیم به ماه برسیم، میتوانیم هر کاری بکنیم. اما هنوز هم همدیگر را میکُشیم؛ برای چه؟ برای چه؟ وقتی این تصاویر را میبینم، متأسف میشوم، درد میکشم. دردش را حس میکنم و به همین دلیل در هر جایگاهی که بتوانم، با صحبت کردن برای ساختن جامعهای بهتر کمک میکنم.»
او سپس به کشتن الکس پرتی و رنه گود در آمریکا اشاره کرد و گفت: «از نظر من عدالت کجاست؟ باید دربارهاش حرف زد. وگرنه همه چیز فراموش میشود.»
همین که او نام سودان را به زبان آورد، به خودی خود معنادار بود. او شاید شناخته شدهترین و محترمترین چهره در میان کارکنان مالکان ابوظبی باشد؛ اما در نهایت، همچنان یک کارمند است.
گواردیولا در سال ۲۰۱۸ نقش فعالی در اعتراضها علیه زندانی شدن رهبران کاتالان توسط دولت اسپانیا داشت. او ژوئن سال گذشته نیز هنگام دریافت دکترای افتخاری از دانشگاه منچستر به سودان اشاره کرده بود. برخی این چرخش او به مسائل سیاسی خارج از کاتالونیا را، نشانهای میدانند از اینکه به تدریج در حال فاصله گرفتن از محدودیتهای کار کردن برای یک عضو خاندان سلطنتی ابوظبی است؛ آن هم در شرایطی که احتمال جداییاش در تابستان. پیش رو مطرح شده است.
رابطهٔ گواردیولا با رئیس باشگاه، خلدون المبارک، ستون اصلی سالهای حضور او در سیتی بوده است. خلدون احتمالاً قدرتمندترین چهره در ابوظبی، خارج از خاندان آل نهیان است و عملاً مدیرعامل کشوری محسوب میشود که توسط حاکمان موروثی اداره میشود. او همان کسی بود که ماه گذشته امارات را در «هیئت صلح» جدید دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نمایندگی کرد. به احتمال زیاد همین خلدون بوده که گواردیولا را متقاعد کرده این مدت در منچستر بماند. اما گام بعدی چه خواهد بود؟
«اشاره پپ به سودان اتفاقی نبود»
برای احمد (نام مستعار یک مهاجر سودانی) شنیدن صحبتهای گواردیولا درباره فجایع کشورش یک اتفاق تکاندهنده بود. او عضو گروهی از سودانیهای مقیم منچستر است که در روزهای مسابقه مقابل ورزشگاه اتحاد، به صورت مسالمتآمیز علیه آنچه حمایت امارات از نیروهای پشتیبانی سریع میداند، تجمع میکنند. او خود را هم سودانی میداند و هم منچستری. این تجمعها حالا کمتر شدهاند؛ چرا که برخورد خصمانه برخی هواداران سیتی با انتقاد از منصور و ابوظبی، باعث تجدیدنظر آنها شده است.
او میگوید: «وقتی پپ مثل زمان دریافت مدرک افتخاریاش به سودان اشاره میکند، من صدای کسی را میشنوم که میخواهد میراثش ثبت صریحی از حمایت از مردم سودان باشد. او تا حد محکوم کردن رؤسایش پیش نمیرود، اما بیشتر خبرنگاران حتی زحمت درک یا اشاره به ارتباط منچسترسیتی با سودان را هم به خود نمیدهند.»
اینکه گواردیولا دقیقاً چه منظوری داشته یا تا کجا حاضر است دیدگاهش را توضیح دهد، برای عموم مشخص نیست. نه او و نه باشگاه سیتی حاضر به اظهار نظر بیشتر نشدند و گواردیولا هم به اتهامات علیه امارات در ارتباط با سودان اشارهٔ مستقیمی نکرد.
احمد میگوید برای کسانی که در سودان ماندهاند، انتخاب «بین یک دولت معیوب و محو شدن کامل» است. اگرچه جنگ گروههای مختلفی دارد، اما نیروی اصلی مقابل RSF، ارتش سودان (SAF) است که ارتباطش با اخوان المسلمین باعث تقابلش با خاندان آل نهیان شده است.
او خواهان حسابرسی پس از پایان جنگ، برای تعیین مسئولیت بدترین جنایات است و میگوید اگر جنگ فقط «یک جنگ داخلی وحشیانه» توصیف شود و نقش قدرتهای خارجی نادیده گرفته شود، جهان تبرئه میشود. به گفته او، قدرتهای غربی تمایل چندانی به انتقاد از امارات ندارند.
امارات دخالت را رد میکند و به کمک ۵۰۰ میلیون دلاری اخیرش به برنامهٔ جهانی بشر دوستانه سازمان ملل و مجموع ۴.۲ میلیارد دلار کمک به سودان طی ۱۰ سال گذشته اشاره دارد.
احمد میگوید: «اینکه پپ نام سودان را آورد، تصادفی نبود. من طرفدار پر و پا قرص فوتبال هستم و فکر میکنم او میخواهد مخالفتش با آنچه در حال رخ دادن است را در تاریخ ثبت کند. او لازم نیست کار بیشتری بکند. همین که این حرف را در جمع خبرنگاران زد، در شرایطی که همدلی و انسانیت بسیار کمی نسبت به سودان وجود دارد، یعنی میخواهد صدایش ثبت شود.»
او اضافه میکند: «سودان با بزرگترین بحران آوارگی دنیا روبهروست و اگر فقط نگاهی سرسری داشته باشیم، در سالهای اخیر یکی از بزرگترین گروههای پناهجو متعلق به این کشور بودهاند. آیا ما به مهاجرت اهمیت میدهیم یا نه؟ اگر نقش نسبت داده شده به امارات در ایجاد این بحران مهاجرتی را نادیده بگیریم، نمیتوانیم ادعا کنیم که اهمیت میدهیم.»
صحبتهای گواردیولا دست کم توجهها را به درگیریای جلب کرده که از ذهن انسان غربی بسیار دور بوده است. همچنین، به شکلی محدود، به کسانی که پیشتر تلاش کردهاند این موضوع را برجسته کنند (از جمله گروه سودانیهای منچستر و سازمان مسیحی CSW) امید داده است.
CSW قصد دارد مقابل مقر لیگ برتر در لندن تجمع اعتراضی برگزار کند؛ هرچند ممکن است آن نهاد تمایلی به افزودن جنگهای داخلی به مسئولیتهای نظارتیاش نداشته باشد.
دولت امارات همچنان تأکید میکند هیچ ارتباطی با نیروهای پشتیبانی سریع ندارد و میگوید در کنار آمریکا، عربستان و مصر، ایجاد مسیر امن برای کمکرسانی، آتشبس دائمی و «گذار شفاف و فراگیر غیرنظامی برای تحقق خواستههای مردم سودان» را دنبال میکند و با «گروههای افراطی خشونتطلب مرتبط با اخوان المسلمین» مخالف است.
منتقدان نظر دیگری دارند ولی اظهارات اخیر گواردیولا دست کم باعث شده افراد بیشتری این بحث را بشنوند.
ترجمه یادداشت سم والاس برای وبسایت Telegraph
