کولر گازی اینورتر چیست؟ تعریف، عملکرد + مزایا و معایب

صنعت تهویه مطبوع در دهه‌های اخیر شاهد تحولات بنیادینی بوده که علاوه بر کیفیت محصولات روی قیمت کولر گازی هم تاثیر به‌سزایی داشته است. گذر از سیستم‌های پرمصرف و پرسر و صدای قدیمی به دستگاه‌های هوشمند و کم‌مصرف، دغدغه اصلی تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان در عصر بحران انرژی است. در این میان واژه کولرگازی اینورتر (Inverter) به کلیدواژه‌ای طلایی در بازار تبدیل شده است. به همین دلیل در این نوشته سعی می‌کنیم جواب سوالاتی مانند اینورتر کولر گازی چیست و چه کاربردی دارد؟ را پیدا کنیم.

انواع کمپرسور کولر گازی

قبل از اینکه بخواهیم به جواب سوال اینورتر در کولر گازی به چه معناست؟ برسیم، لازم است که با انواع موتور کولر گازی به صورت مختصر آماده شویم:

• کمپرسور روتاتوری: کمپرسور روتاتوری کولر گازی با استفاده از حرکت چرخشی تیغه یا پیستون، گاز مبرد را فشرده می‌کند. این نوع کمپرسور مصرف انرژی کمتر، صدای پایین‌تر و راندمان بالاتری نسبت به مدل‌های پیستونی دارد و برای کولرهای گازی خانگی بسیار مناسب است.
• کمپرسور پیستونی: کمپرسور پیستونی با حرکتی رفت و برگشتی، مشابه موتور خودرو، گاز مبرد را فشرده می‌کند. این موتور به دلیل قدرت بسیار بالا و تحمل دمای شدید، بهترین گزینه برای مناطق گرمسیری است؛ هرچند نسبت به مدل روتاری صدا، لرزش و مصرف برق بیشتری دارد و فضای بیشتری اشغال می‌کند.
• کمپرسور اسکرال: کمپرسور اسکرال کولر گازی از دو تیغه مارپیچ داخلی تشکیل شده که یکی ثابت و دیگری در حال دوران است. این حرکت حلزونی گاز را به مرکز هدایت و فشرده می‌کند. کمپرسور اسکرال به دلیل بازدهی بسیار بالا، صدای کم و لرزش ناچیز، بهترین گزینه برای کولرهای گازی با ظرفیت بالا و چیلرها است.

کولر گازی اینورتر دقیقاً چیست؟

کولر گازی اینورتر نوعی کولر گازی پیشرفته است که از فناوری اینورتر برای کنترل دور موتور کمپرسور استفاده می‌کند. برخلاف کولرهای معمولی که کمپرسور آن‌ها فقط دو حالت خاموش و روشن را دارد، در مدل‌های اینورتر سرعت کمپرسور متناسب با دمای محیط تنظیم می‌شود. این عملکرد باعث کاهش مصرف برق، حفظ دمای یکنواخت و افزایش طول عمر دستگاه می‌گردد. همچنین کولر گازی اینورتر صدای کمتری تولید می‌کند و استهلاک قطعات آن پایین‌تر است. به همین دلیل این نوع کولر گزینه‌ای مناسب برای استفاده طولانی مدت در منازل و فضاهای اداری به شمار می‌رود.
توجه به این نکته ضروری است که اینورتر یک نوع کمپرسور خاص نیست، بلکه یک تکنولوژی برای تنظیم سرعت کمپرسور است؛ بنابراین ممکن است یک کمپرسور روتاتوری، پیستونی یا اسکرال داشته باشیم که از تکنولوژی اینورتر هم بهره می‌برند.

طرز کار کولر گازی اینورتر چطوری است؟

در صورتی که قصد خرید کولر گازی اینورتر را دارید، بهتر است با نحوه کار آن به صورت کلی آشنا باشید. در این محصولات با یک برد الکترونیکی برق شهری که متناوب است به برق مستقیم تبدیل خواهد شد و مجددا به برق متناوب تبدیل خواهد شد؛ اما یک تفاوت حیاتی ایجاد شده است و امکان کنترل فرکانس و ولتاژ به صورت کامل فراهم خواهد شد. در نتیجه هنگامی که کولر را روشن می‌کنید، دستگاه با حداکثر توان شروع به کار می‌کند تا محیط را خنک کند. سپس سنسورهای کولر به صورت مداوم دما را پایش می‌کنند و به محض رسیدن به دمای مورد نظر، برد اینورتر با تغییر فرکانس برق، دور موتور را پایین می‌آورد.
در این حالت موتور با سرعت بسیار کم به چرخش خود ادامه خواهد داد تا دما ثابت بماند و از مصرف برق ناگهانی هنگام استارت مجدد جلوگیری شود. در این حالت اگر به هر دلیلی دما بالا برود، مجددا دور موتور کولر بالا خواهد رفت تا دوباره به دمای مد نظر برسد.

مزایای کولر گازی اینورتر

از آنجایی که تکنولوژی اینورتر در حوزه لوازم خانگی برقی تقریبا جدید است، بسیاری از افراد نسبت به کارایی و عملکرد مناسب آن تردید دارند که در ادامه با بیان مزایای کولر گازی اینورتر،‌ امکان خریدی آگاهانه‌تر را برای شما فراهم کنیم:

1- کاهش مصرف انرژی

اولین و مهم‌ترین مزیت کولر گازی اینورتر نسبت به محصولات عادی، مصرف کمتر انرژی توسط این محصولات است که باعث می‌شود در طولانی مدت هزینه‌های قبض برق شما به صورت محسوسی کاهش پیدا کند. در واقع کولرهای معمولی هر بار که خاموش و روشن می‌شوند، مقدار زیادی برق مصرف می‌کنند. در حالیکه مدل‌‌های اینورتر یکبار روشن می‌شوند و در مواقع ضروری دور موتور را کم خواهند کرد که باعث می‌شود برق کمتری مصرف کنند. این موضوع تحت تاثیر برند تولیدکننده کولر گازی قرار ندارد و همه برندها را شامل می‌شود، برای نمونه کولر گازی پاکشوما، هایسنس، ال جی یا هر مارک دیگری در صورت مجهز بودن به اینورتر، مصرف انرژی بسیار پایینی خواهند داشت.

2- دمای ثابت و یکنواخت

در مدل‌های قدیمی، کمپرسور با سیکل قطع و وصل مداوم باعث نوسان شدید دما بین سرمای زیاد و گرمای آزاردهنده می‌شد؛ اما در تکنولوژی اینورتر، موتور با تغییر هوشمند سرعت دورانی از خاموش شدن کامل جلوگیری می‌کند. این عملکرد پیوسته باعث می‌شود دمای محیط با دقت بسیار بالا و در محدوده نیم درجه ثابت بماند. نتیجه این ثبات حذف شوک‌های دمایی به بدن، ایجاد آسایشی پایدار و جلوگیری از اتلاف انرژی برای جبران گرما است.

3- صدای کم

همانطور که در راهنمای خرید کولر گازی بررسی کردیم هنگام خرید این محصولات بهتر است به دنبال مدل‌های کم‌صدا بگردید. صدای کم در کولرهای اینورتر نتیجه مدیریت هوشمند سرعت موتور است. در مدل‌های قدیمی کمپرسور همواره با حداکثر توان کار می‌کند و استارت‌های مکرر آن با صدای بلندی همراه است؛ اما در تکنولوژی اینورتر، موتور پس از رسیدن به دمای مطلوب، روی دور کند قرار می‌گیرد. این فعالیت آرام و پیوسته، صدای لرزش قطعات و جریان مبرد را به حداقل می‌رساند و محیطی فوق‌العاده ساکت به ویژه در هنگام شب و زمان استراحت فراهم می‌کند.

4- طول عمر بیشتر

طول عمر بیشتر یکی از مهم‌ترین مزایای اقتصادی کولرهای گازی اینورتر است. در کولرهای معمولی، خاموش و روشن شدن‌های مکرر و ضربات شدید ناشی از استارت کمپرسور، باعث فرسایش سریع قطعات داخلی می‌شود.
اما فناوری اینورتر با تنظیم هوشمند دور موتور و عملکرد نرم و پیوسته، این شوک‌های مکانیکی مخرب را حذف می‌کند. کاهش اصطکاک و فشار روی کمپرسور، استهلاک دستگاه را به حداقل رسانده و ضمن کاهش هزینه‌های تعمیر، سلامت و کارایی کولر شما را برای سال‌های طولانی تضمین می‌کند.

5- دوست‌دار محیط زیست

کولرهای اینورتر به دو دلیل عمده دوست‌دار محیط زیست هستند. اول استفاده از گاز مبرد R410A که برخلاف گازهای قدیمی مانند R22، اثر تخریبی بر لایه اوزون ندارد و راندمان حرارتی بالاتری دارد. دوم بهینه‌سازی مصرف برق، از آنجایی که این دستگاه‌ها تا 60 درصد انرژی کمتری مصرف می‌کنند، تقاضا برای تولید برق در نیروگاه‌ها و در نتیجه انتشار گازهای گلخانه‌ای کاهش می‌یابد. این ترکیب از تکنولوژی سبز و بهره‌وری انرژی ردپای کربنی ساختمان را به حداقل می‌رساند.

معایب کولر گازی اینورتر

با وجود مزایای بسیار مهم، نباید معایب کولر گازی اینورتر را هم نادیده بگیریم که در ادامه سعی می‌کنیم آن‌ها را با شما در میان بگذاریم:

1- قیمت بالاتر

قیمت کولرگازی اینورتردار نسبت به محصولات ساده‌تر، بالاتر است که دلیل آن هم به استفاده از بردهای الکتریکی برای تنظیم سرعت کمپرسور برمی‌گردد. هر چند این هزینه اولیه با گذر زمان و در اثر مصرف کمتر برق جبران خواهد شد؛ اما برای بسیاری از کاربران این جبران هزینه ملموس نیست و ترجیح می‌دهند محصولی با قیمت پایین‌تر خریداری کنند.

البته در نظر داشته باشید که قیمت محصولات تحت تاثیر برند تولید کننده هم قرار دارد، برای نمونه خرید کولر گازی هایسنس هزینه بیشتری نسبت به خرید محصولات پاکشوما روی دست شما خواهد گذاشت.

2- قیمت بالای تعمیرات و قطعات

بردهای الکترونیکی مورد استفاده در کولرگازی‌های اینورتر گران قیمت بوده و در صورت آسیب، هزینه تعمیر سنگینی دارند. از طرفی دیگر قطعات اینورتر هر برند معمولا منحصربه‌فرد بوده و باید همان قطعه از همان برند را خریداری کنید که هم کمی سخت است و هم ممکن است با هزینه‌های بیشتری همراه باشد.

3- حساسیت به نوسانات برق

این کولرها در برابر نوسانات شدید برق آسیب‌پذیرند و استفاده از محافظ برق برای آن‌ها ضروری است. وجود برد الکترونیکی و سیستم اینورتر باعث می‌شود تغییرات ناگهانی ولتاژ به قطعات داخلی آسیب بزند و عملکرد دستگاه را مختل کند. در مناطقی که افت یا افزایش ولتاژ رایج است، عدم استفاده از محافظ مناسب می‌تواند هزینه‌های تعمیر بالایی به همراه داشته باشد و حتی عمر مفید کولر گازی را کاهش دهد.

فرق کولر گازی اینورتر با معمولی

به صورت کلی می‌توان تفاوت کولر گازی اینورتر و معمولی را در جدول زیر خلاصه کرد:

بهترین برند کولر گازی اینورتر

برندهای تولیدکننده کولر گازی اینورتر بسیار زیاد است به همین دلیل انتخاب درست کمی سخت است، با این وجود می‌توان گفت که برندهای زیر، محصولات قابل اتکایی تولید می‌کنند:

• هایسنس
• تی سی ال
• ال جی
• جی پلاس
• نکسار
• بویمن
• ایکس ویژن
• پاکشوما
• ایران رادیاتور
• جنرال گلد
• اجنرال
• تک الکتریک.

از کجا بفهمیم کولر گازی اینورتر است؟

ابتدا مشخصات فنی روی برچسب دستگاه، کارتن یا دفترچه راهنما را بررسی کنید، معمولا عبارت Inverter یا DC Inverter درج شده است. نام مدل دستگاه نیز اغلب این موضوع را مشخص می‌کند که با سرچ آن در اینترنت یا سایت سازنده می‌توانید به مشخصات و ویژگی‌های آن دسترسی پیدا کنید. از نظر عملکرد، کولر اینورتر پس از رسیدن به دمای مطلوب خاموش نمی‌شود و فقط دور کمپرسور کاهش می‌یابد. همچنین مصرف برق آن یکنواخت‌تر است که با بررسی آن‌ها هم می‌توانید به اینورتر بودن یا نبودن کولر گازی پی ببرید. در نهایت استعلام از فروشنده یا نمایندگی رسمی برند مطمئن‌ترین راه تشخیص است.

ایا کولر گازی اینورتر خوب است؟

اگر از بابت هزینه مشکلی ندارید، بدون شک کولر گازی اینورتر بهترین گزینه است؛ اما در برخی از موارد مانند محل‌هایی که روزانه یک تا دو ساعت کولر را روشن می‌کنند، خرید کولرهای عادی هم می‌تواند پاسخگو باشد.

سوالات متداول

آیا اینورتر یک نوع کمپرسور خاص است؟

خیر، اینورتر یک تکنولوژی برای کنترل سرعت کمپرسور است، نه یک نوع موتور. این فناوری می‌تواند روی انواع کمپرسورهای روتاتوری، پیستونی و اسکرال پیاده‌سازی شود.

آیا کولر گازی اینورتر ارزش خرید دارد؟

بله، اگر با هزینه اولیه بالاتر آن مشکلی نداریدگزینه مناسبی است. هزینه خرید بیشتر، به مرور زمان از طریق کاهش چشمگیر مبلغ قبض برق جبران می‌شود و علاوه بر آن، آسایش دمایی بیشتر و صدای کمتری را تجربه خواهید کرد.

مصرف کولر گازی اینورتر چقدر است؟

صرف برق کولر گازی اینورتر نسبت به کولرهای معمولی 30 تا 60 درصد کمتر است. دلیل این کاهش مصرف، حذف استارت‌های مکرر و تنظیم هوشمند دور کمپرسور است که از هدررفت انرژی جلوگیری می‌کند و دستگاه فقط به اندازه نیاز سرمایش یا گرمایش محیط کار می‌کند. نتیجه، قبض برق کمتر و بهره‌وری انرژی بالاتر است.

آیا کولر گازی اینورتر به محافظ برق نیاز دارد؟

بله، به دلیل وجود برد الکترونیکی حساس، استفاده از محافظ برق برای جلوگیری از آسیب ضروری است.