بررسی تخصصی و دقیق فرق رکتیفایر و اینورتر

همه ما هنگام خرید ابزار برای انجام کارهای صنعتی در تلاش هستیم تا بهترین و مناسب‌ترین گزینه را برای خود انتخاب کنیم. این موضوع در مورد دستگاه جوش هم صدق می‌کند و با وجود دستگاه‌های مختلف انتخاب سخت خواهد شد. به همین دلیل قصد داریم شما را با تفاوت رکتیفایر و اینورتر آشنا کنیم تا بتوانید دستگاه جوش متناسب با نیازهای خود را خریداری کنید.

دستگاه جوش رکتفایر چیست؟

دستگاه جوش رکتیفایر یک منبع تغذیه قدرتمند در صنعت جوشکاری است که وظیفه اصلی آن تبدیل جریان متناوب برق شهر (AC) به جریان مستقیم (DC) است. این دستگاه در واقع ترکیبی از یک ترانسفورماتور کاهنده و یک واحد یکسوساز (مجموعه‌ای از دیودها) است که جریان الکتریکی را جهت‌دهی و یکنواخت می‌کند.
به دلیل بهره‌گیری از جریان مستقیم، قوس الکتریکی در رکتیفایرها بسیار پایدارتر از دستگاه‌های ترانسی قدیمی است؛ این ویژگی باعث می‌شود پاشش جوش به حداقل رسیده و نفوذ و کیفیت اتصال نهایی بسیار بالا باشد. رکتیفایرها به دلیل بدنه مستحکم و توان خروجی زیاد، برای پروژه‌های سنگین صنعتی، کار با الکترودهای سلولزی و استفاده در شرایط سخت محیطی طراحی شده‌اند. اگرچه این دستگاه‌ها وزن بالایی دارند، اما به دلیل دوام فوق‌العاده، همچنان انتخاب اول جوشکاران در صنایع مادر هستند.
در نظر داشته باشید که دستگاه رکتفایر در دو مدل تک فاز و سه فاز در بازار موجود است که بر اساس نیازهای خود و همچنین میزان کار مداوم با دستگاه می‌توانید یکی از آن‌ها را انتخاب کنید.

دستگاه جوش اینورتر چیست؟

دستگاه جوش اینورتر نوعی دستگاه جوشکاری مدرن است که با استفاده از مدارهای الکترونیکی پیشرفته، برق شهری را به جریان مناسب برای جوش تبدیل می‌کند. این دستگاه ابتدا برق متناوب را به مستقیم تبدیل کرده و سپس با فرکانس بالا آن را کنترل می‌کند تا جریان یکنواخت و دقیقی ایجاد شود. نتیجه این فرآیند، جوشی تمیزتر و باکیفیت‌تر است. اینورترها وزن و ابعاد کوچکی دارند و به‌راحتی قابل‌حمل هستند، مصرف برق آن‌ها نسبت به دستگاه‌های قدیمی کمتر است و امکان تنظیم دقیق شدت جریان را به کاربر می‌دهند. به همین دلیل دستگاه جوش اینورتر برای مصارف خانگی، کارگاهی و حتی حرفه‌ای انتخابی محبوب و مقرون‌به‌صرفه محسوب می‌شود.

تفاوت رکتیفایر و اینورتر چیست؟

تا به اینجا متوجه شدیم که هر دو دستگاه برای تبدیل جریان متناوب برق به جریان مستقیم طراحی شده‌اند؛‌ منتها از مکانیزم‌های مختلفی برای این کار استفاده می‌کنند که باعث ایجاد تفاوت‌های گسترده‌ای در رکتفایر و اینورتور خواهد شد. در ادامه به بررسی تفاوت‌های این دو دستگاه از جنبه‌های مختلف خواهیم پرداخت:

1- نحوه تبدیل جریان AC به DC

مهم‌ترین فرق رکتیفایر با اینورتر به تکنولوژی و فرکانس تبدیل برق AC به DC مرتبط است. در رکتیفایر تبدیل AC به DC به صورت مستقیم و با فرکانس پایین (50 هرتز برق شهر) انجام می‌شود. برق از یک ترانسفورماتور بزرگ عبور کرده و دیودها مسیر آن را یک طرفه می‌کنند، این روش بسیار ساده است؛ اما باعث سنگینی دستگاه و هدررفت انرژی می‌شود.
از طرفی دیگر در اینورتر فرآیند هوشمندانه است. دستگاه ابتدا برق AC را به DC تبدیل کرده، سپس به کمک سوئیچ‌های الکترونیکی (IGBT) آن را به AC با فرکانس بسیار بالا (بیش از 20 هزار هرتز) تبدیل می‌کند و در نهایت دوباره به DC برمی‌گرداند. این نوسان فرکانسی بالا اجازه می‌دهد ترانسفورماتور غول‌پیکر با یک قطعه کوچک جایگزین شود که نتیجه‌اش خروجی بسیار دقیق‌تر، مصرف برق کمتر و وزن سبک‌تر دستگاه است.

2- راندمان و بهره‌وری انرژی

در هنگام انتخاب محصولات مختلف اکثر ما به دنبال بهترین مارک ابزار هستیم تا محصولاتی با راندمان بالاتر و مصرف انرژی کمتری خریداری کنیم؛ اما در مورد دستگاه جوش، نوع این دستگاه‌ها می‌تواند کارایی و بهره‌وری انرژی را تحت تاثیر قرار دهد. از منظر راندمان اینورتر پیروز مطلق میدان است. این دستگاه به دلیل استفاده از تکنولوژی سوئیچینگ فرکانس بالا، هدررفت انرژی را به حداقل می‌رساند و بازدهی آن معمولا بالای 85 درصد است که یعنی بخش بزرگی از برق مصرفی صرفا برای ذوب الکترود به کار گرفته می‌شود؛ همچنین اینورترها دارای سیستم اصلاح ضریب قدرت هستند که باعث می‌شود فشار کمتری به شبکه برق وارد شده و هزینه برق مصرفی به شدت کاهش یابد.
در مقابل رکتیفایر به دلیل استفاده از ترانسفورماتورهای بزرگ مسی، مقدار زیادی از انرژی را به صورت گرما تلف می‌کند و راندمان کمتر و مصرف برق بالاتری دارد.

3- پایداری قوس الکتریکی و کیفیت جوش

تفاوت رکتفایر و اینورتر از نظر پایداری قوس الکتریکی و کیفیت خروجی جوش چشمگیر است. دستگاه‌های جوش رکتفایر قوس الکتریکی نسبتا پایدار اما ساده‌ای ایجاد می‌کنند که برای کارهای معمولی مناسب است، اما در جریان‌های پایین یا تغییر شرایط کار، نوسان بیشتری دارد. در مقابل اینورترها به دلیل کنترل دقیق جریان و ولتاژ، قوس الکتریکی یکنواخت‌تر و نرم‌تری تولید می‌کنند. این پایداری بالاتر باعث نفوذ بهتر جوش، پاشش کمتر مذاب و در نهایت کیفیت نهایی بالاتر اتصال می‌شود، به ویژه در جوشکاری‌های ظریف و حرفه‌ای که به جوش‌های ظریف نیاز دارند.

4- کاربرد

تفاوت رکتیفایر با اینورتر بیشتر در مقیاس و محل پروژه خود را نشان خواهد داد. رکتیفایر به دلیل قدرت بالا و بدنه جان سخت برای صنایع سنگین، پروژه‌های اسکلت فلزی بلند مرتبه و جوشکاری‌های مداوم با الکترودهای ضخیم در شرایط کارگاهی سخت طراحی شده است، به همین دلیل خرید اینورتر جوشکاری از نوع رکتفایر به همه افراد توصیه نمی‌شود و فقط در شرایط خاص آن را پیشنهاد می‌کنیم.
در مقابل اینورتر به دلیل وزن سبک و مصرف برق پایین انتخاب اول برای مصارف خانگی، نصب درب و پنجره، تعمیرات در ارتفاع و جوشکاری فلزات ظریف مانند استیل است. به زبان ساده رکتیفایر برای صنعت سنگین و اینورتر برای کارهای خدماتی و دقیق ایده‌آل است.

5- اندازه و وزن

یکی دیگر از تفاوت‌های دستگاه جوش رکتیفایر در مقابل دستگاه جوش اینورتور به وزن و اندازه آن‌ها مربوط است که می‌تواند به صورت مستقیم روی خرید شما تاثیرگذار باشد. دستگاه جوش رکتیفایر به دلیل بهره‌گیری از ترانسفورماتورهای بزرگ مسی و سیم‌پیچ‌های سنگین، حجیم و بسیار سنگین است، به همین دلیل جابه‌جایی آن اغلب به چرخ یا جرثقیل نیاز دارد.
در مقابل دستگاه جوش اینورتر از قطعات الکترونیکی کوچک و فرکانس بالا استفاده می‌کند که نیاز به ترانسفورماتور بزرگ را حذف کرده است. این دستگاه‌ها بسیار سبک و کم‌حجم هستند و به راحتی با یک دستگیره یا بند دوشی قابل حمل هستند.

6- هزینه‌های اولیه و استهلاک در درازمدت

در بحث هزینه رکتیفایر قیمت خرید اولیه مناسب‌تری نسبت به قدرت خروجی‌اش دارد و به دلیل ساختار مکانیکی ساده، بسیار جان سخت است، استهلاک آن ناچیز بوده و هزینه‌ تعمیرات پایینی دارد؛ اما هزینه برق مصرفی آن در درازمدت بسیار بالا است.
در مقابل اگر قصد خرید یک اینورتر رونیکس را داشته باشید متوجه شده‌اید که این دستگاه‌ها مبتنی بر قطعات الکترونیکی پیچیده هستند. این پیچیدگی باعث می‌شود در برابر گرد و غبار، رطوبت و نوسان برق آسیب‌پذیرتر باشند؛ بنابراین با وجود کارایی بالا، هزینه‌های تعمیر و نگهداری آن‌ها در درازمدت بیشتر است و طول عمر مفید کوتاه‌تری نسبت به ساختار مکانیکی رکتفایرها دارند.

7- ایمنی

از منظر ایمنی اینورترها به دلیل مجهز بودن به سیستم‌های حفاظتی هوشمند پیشرفته‌تر هستند. این دستگاه‌ها دارای قابلیت قطع کن خودکار در صورت افزایش حرارت یا نوسان ولتاژ هستند که از سوختن برد و آسیب به کاربر جلوگیری می‌کند؛ همچنین پایداری قوس در اینورتر، خطر چسبیدن الکترود و اتصالی را کاهش می‌دهد.
در مقابل رکتیفایرها به دلیل بدنه فلزی بزرگ و جریان بالای سه‌فاز در صورت نقص در عایق‌بندی، خطر برق‌گرفتگی بیشتری دارند و گرمای زیادی تولید می‌کنند؛ اما به دلیل ساختار ساده‌تر، احتمال آتش‌سوزی ناشی از خرابی برد الکترونیکی در آن‌ها کمتر است.

راهنمای تصمیم‌گیری: کدام تکنولوژی برای پروژه شما مناسب‌تر است؟

انتخاب از بین دستگاه جوش اینورتر و رکتیفایر تا حد زیادی به ماهیت پروژه، بودجه و محیط کاری شما بستگی دارد و نمی‌توان یکی از این دو را برنده قطعی رقابت دانست.

در موارد زیر بهتر است سراغ دستگاه جوش اینورتر بروید:

• نیاز به جابجایی دارید: اگر پروژه شما در طبقات ساختمان، نقاط مرتفع یا مکان‌های مختلف است، وزن سبک و ابعاد کوچک اینورتر (قابل حمل با یک دست) حیاتی است.
• کیفیت و ظرافت جوش اولویت است: برای جوشکاری فلزات نازک، فولاد ضد زنگ یا کارهایی که نیاز به ظاهر تمیز و قوس پایدار دارند، اینورتر بی‌نظیر است.
• تازه کار هستید: امکانات هوشمند اینورترها مانند سیستم ضد چسبندگی یا شروع داغ کار را برای افراد کم‌تجربه بسیار آسان‌تر می‌کند. در این زمینه اینورتر آروا می‌تواند عصای دست شما برای شروع یادگیری و کار باشد.
• مصرف برق مهم است: اگر می‌خواهید هزینه برق کارگاه را کاهش دهید یا از برق خانگی ضعیف استفاده می‌کنید، راندمان بالای اینورتر فشار کمتری به شبکه می‌آورد.

در موارد زیر بهتر است دستگاه جوش رکتیفایر را خریداری کنید:

• محیط کار خشن و آلوده است: اگر در محیط‌های بسیار گرم، شرجی، پر از گرد و غبار فلزات یا فضای باز کار می‌کنید ساختار ساده و مکانیکی رکتیفایر کمتر آسیب می‌بیند.
• کار سنگین و مداوم دارید: برای جوشکاری اسکلت‌های فلزی ضخیم در کارگاه‌های ثابت که دستگاه ساعت‌ها بدون خاموشی کار می‌کند، رکتیفایرها دوام فوق‌العاده‌ای دارند.
• طول عمر بالا و تعمیرات آسان مهم است: اگر می‌خواهید دستگاهی بخرید که سال‌ها کار کند و در صورت خرابی توسط هر تعمیرکاری با هزینه کم تعمیر شود، رکتیفایر گزینه بهتری است.

سخن پایانی

در این نوشته به صورت کلی فرق اینورتر و رکتیفایر را با هم بررسی کردیم و سعی کردیم این دو دستگاه را از جنبه‌های مختلف با هم مقایسه کنیم. از طرفی دیگر ممکن است شما تجربیاتی داشته باشید که در این بخش به آن‌ها نپرداخته‌ایم، به همین دلیل خوشحال می‌شویم اگر شما هم تجربیات خود را با ما در میان بگذارید.

سوالات متداول

افراد تازه‌کار بهتر است از چه نوع دستگاه جوشی استفاده کنند؟

اینورترها به دلیل داشتن سیستم‌های کمکی مانند ضدچسبندگی و شروع داغ، برای افراد مبتدی انتخاب مناسب‌تری هستند.

برای استفاده خانگی دستگاه جوش رکتیفایر  مناسب‌تر است یا اینورتر؟

به دلیل وزن سبک، ابعاد کوچک و مصرف برق پایین که با فیوزهای خانگی سازگار است، اینورتر بهترین گزینه برای مصارف غیرصنعتی و خانگی محسوب می‌شود.

از بین دستگاه جوش رکتیفایر و اینورتر کدام یک برای محیط‌های مرطوب و شرجی مناسب است؟

رکتیفایرها به دلیل ساختار ساده و مکانیکی در محیط‌های سخت محیطی مثل رطوبت بالا یا گرمای شدید دوام فوق‌العاده‌ای دارند و نسبت به بردهای الکترونیکی اینورتر بسیار دیرتر آسیب می‌بینند.

علت پاشش (Spatter) کمتر در دستگاه‌های اینورتر  نسبت به رکتیفایر چیست؟

علت آن کنترل دیجیتالی و لحظه‌ای جریان است. اینورتر در هر ثانیه هزاران بار جریان را تنظیم می‌کند، که باعث می‌شود قوس الکتریکی بسیار نرم باقی بماند و ذرات مذاب به اطراف پرتاب نشوند.