راهنمای جامع و تخصصی نصب صحیح گیره و قلاب میلگرد بستر. با آموزش گامبهگام کنترل کیفیت، جلوگیری از خوردگی، و اجرای اتصالات مطمئن، ایمنی سازه را تضمین کنید. شامل نکات اجرایی پیشرفته و رفع اشکال برای دستیابی به کارایی کامل سیستم
به گزارش اخبار یار مگ، میلگرد بستر عنصری مهم در دیوارهای غیرسازهای و پیرامونی سازههای سبک، بهویژه در مناطق زلزلهخیز است که با توزیع یکنواخت نیروها، از تمرکز تنش و آسیب دیوار جلوگیری میکند. اجرای صحیح اتصالات آن، خصوصاً نصب گیره و قلاب میلگرد بستر، نقش تعیینکنندهای در پایداری و ایمنی سازه دارد.
در اجرای این سیستم، نصب گیره و قلاب میلگرد بستر به عنوان واسطههای اصلیِ اتصال عمل میکنند و وظیفه دارند میلگردها را به طور محکم به ستونهای سازهای متصل نگه دارند. دقت در نصب این اتصالات نه تنها یک الزام فنی، بلکه یک تعهد اخلاقی مهندسی است تا ایمنی ساکنین تضمین گردد. برای اطمینان از یکپارچگی و توجیه اقتصادی پروژه، مهندسین همواره باید به فاکتورهای متعددی از جمله قیمت میلگرد بستر و دیگر اجزای فولادی توجه کنند که تأثیر مستقیمی بر بودجه نهایی دارد.
مبانی فنی میلگرد بستر و گیره و قلاب
میلگرد بستر در واقع شبکهای از میلگردهای افقی است که درون درزهای افقی دیوار چیده شده و وظیفه دارد یکپارچگی دیوار را در برابر تنشهای جانبی مانند زلزله و باد تأمین کند. قلاب میلگرد بستر، قطعهای مفتولی شکل از فولاد گالوانیزه است که معمولاً با قطر 4 میلیمتر ساخته میشود و وظیفه اصلی آن نگهداشتن میلگرد بستر در موقعیت صحیح خود پیش از بتنریزی است. گیره، قطعهای فلزی است که وظیفه اتصال این میلگردها به ستونهای اصلی سازهای را بر عهده دارد و اغلب با استفاده از جوش یا بستهای مکانیکی به ستون متصل میگردد. این سه جزء، یک زنجیره انتقال بار کامل را در امتداد دیوارهای پیرامونی ایجاد میکنند که از تمرکز تنش جلوگیری مینماید.
نحوه انتخاب و استفاده از این اجزا کاملاً تابع ضوابط ملی و آییننامههای طراحی است. در کشور ما، پیوست ششم استاندارد 2800 (ویرایش چهارم) مرجع اصلی برای اجرای این اتصالات در دیوارهای غیرسازهای و سازهای است. عدم انطباق با قطر مشخص شده برای قلابها و یا روش اتصال گیرهها به ستونها، میتواند کل سازه را در برابر نیروهای جانبی آسیبپذیر سازد. بنابراین، انتخاب مواد اولیه با کیفیت تضمین شده و تایید شده توسط آزمایشگاههای معتبر، اولین گام در اجرای موفقیتآمیز این سیستم است. این امر اطمینان میدهد که مقاطع فولادی در برابر خوردگی مقاوم بوده و استحکام لازم را در طول عمر مفید سازه حفظ خواهند کرد.
الزامات استاندارد 2800 در اتصال به ستون
یکی از مهمترین بخشهای اجرای میلگرد بستر، نحوه اتصال آن به ستونهای بتنی یا فلزی است که به آن “اتصال گیرهای” میگویند. استاندارد 2800 به صراحت روشهای تأیید شده برای این اتصال را مشخص کرده است تا اطمینان حاصل شود که انتقال نیرو به درستی از دیوار به قاب اصلی سازه صورت میگیرد. در مورد ستونهای فلزی، اتصال گیره به بال یا جان ستون معمولاً باید از طریق جوشکاری صورت پذیرد که این جوشکاری باید تحت نظارت دقیق و با رعایت اصول فنی انجام شود. این اتصالات جوشی باید توانایی تحمل نیروهای کششی و برشی پیشبینی شده در محاسبات لرزهای را داشته باشند.
در دیوارهای تیغهای که گیرهها به تیرهای بتنی متصل میشوند، گیرهها باید به گونهای نصب شوند که میلگرد بستر را در فاصله مشخصی از سطح بالای ملات (معمولاً در وسط ضخامت دیوار) قرار دهند و از تماس مستقیم آن با پوسته خارجی دیوار جلوگیری کنند. استفاده از بستهای خم شده یا گیرههایی که قابلیت تنظیم عمق دارند، در این شرایط بسیار کارآمد است. ناظر سازه موظف است پیش از بتنریزی، فاصله افقی و عمودی گیرهها از یکدیگر و همچنین عمق نفوذ قلابها در ملات را به دقت کنترل نماید تا از اثرگذاری صحیح سیستم اطمینان حاصل شود.
نحوه نصب گیره و قلاب
قبل از هر اقدامی، لازم است که موقعیت دقیق ستونها و محل قرارگیری خطوط افقی میلگرد بستر بر روی دیوار مشخص شود. این کار معمولاً با استفاده از شاقول، تراز لیزری و ریسمان کار انجام میگیرد تا از انحراف مسیر میلگردها در طول دیوار جلوگیری شود. معمولاً در هر دو طرف دیوار، در تراز درزهای افقی، محل دقیق نصب گیره بر روی ستون علامتگذاری میشود. این دقت در مرحله نقشهبرداری اولیه، بار زیادی از مشکلات اجرایی آینده را برطرف میسازد و از دوبارهکاریهای پرهزینه جلوگیری میکند.
تعیین فاصله استاندارد بین گیرهها بسیار مهم است و معمولاً این فاصله تابعی از ارتفاع دیوار و نوع مصالح مصرفی است، اما در اکثر پروژهها این فاصله نباید از یک متر تجاوز کند تا اتصالات به اندازه کافی متراکم باشند. پس از علامتگذاری، عملیات سوراخکاری یا آمادهسازی محل اتصال (بسته به جنس ستون) آغاز میشود. در ستونهای بتنی، سوراخها باید با متههای الماسه و بدون ایجاد آسیب به آرماتورهای اصلی ستون ایجاد شوند و تمیزکاری کامل حفرهها از گرد و غبار ضروری است تا چسبندگی مصالح یا جوش به حداکثر برسد.
فرآیند نصب گیره به ستون (اتصال جوشی و مکانیکی)
نصب گیره بر روی ستون، که نقطه انتقال بار اصلی است، باید با بالاترین دقت صورت پذیرد. در صورت استفاده از ستونهای فلزی، گیره باید با استفاده از جوش نقطهای یا پیوسته (بسته به طراحی) به جان یا بال ستون متصل شود. پس از اتمام جوشکاری، بازرس باید از نفوذ کامل جوش و عدم وجود ترکهای سطحی یا زیرپوستی اطمینان حاصل کند که این امر معمولاً با بازرسی چشمی دقیق و در صورت لزوم، تستهای غیرمخرب انجام میپذیرد. کیفیت جوش در برابر نیروهای دینامیکی زلزله تعیینکننده است.
در مقابل، اگر ستون از نوع بتنی باشد، گیرهها معمولاً با استفاده از انکرهای شیمیایی یا مکانیکی در بتن تثبیت میشوند، یا به صورت موقت به قالبها متصل شده و پس از بتنریزی، وظیفه نگه داشتن میلگرد بستر را بر عهده میگیرند. پس از نصب گیره، قلابهای میلگرد بستر به این گیرهها هدایت شده و میلگردها درون آنها قرار میگیرند. این مرحله نیازمند هماهنگی دقیق بین تیم نصب گیره و تیم آرماتوربند است تا موقعیت میلگردها در مرکز ضخامت دیوار قرار گیرد و از جابجایی آنها حین عملیات دیوارچینی جلوگیری شود.
جایگذاری و اتصال قلابها به میلگرد بستر
قلابها در واقع نگهدارندههای موقت و در عین حال بخشی از سیستم تقویتکننده در نظر گرفته میشوند که میلگرد بستر را در جای خود نگه میدارند. این مفتولها به گونهای خم میشوند که میلگرد افقی بستر را در بر گیرند و انتهای دیگر آنها به گیره نصب شده روی ستون متصل شود. زاویه خم قلاب و میزان نفوذ آن در ملات بسیار حیاتی است؛ خمیدگی بیش از حد میتواند موجب کاهش مقاومت بتن در اثر تمرکز تنش شود، در حالی که خمیدگی کم باعث شل شدن اتصال در برابر ارتعاشات میشود.
نکته فنی مهم این است که قلاب نباید به هیچ وجه با میلگردهای اصلی ستونها یا فونداسیون تداخل پیدا کند، زیرا این تداخل میتواند مانع از بتنریزی صحیح در اطراف آرماتورهای اصلی شده و در نهایت منجر به ایجاد “بتن هوادار” یا “نقطه ضعف” در مقطع بحرانی ستون گردد. همچنین، تعداد قلابها و فواصل آنها باید به گونهای باشد که در هر متر طول دیوار، حداقل دو نقطه اتصال بین میلگرد بستر و گیره وجود داشته باشد تا عملکرد سیستم تقویت شود و از تاب برداشتن میلگردها جلوگیری به عمل آید.
نصب صحیح گیره و قلاب میلگرد بستر ضامن ایمنی سازه در برابر زلزله است. اجرای دقیق این سیستم نیازمند کنترل کیفیت سختگیرانه در تمام مراحل، از انتخاب مصالح (میلگرد بستر گالوانیزه) تا اطمینان از کاور بتن مناسب و فاصله افقی استاندارد گیرهها میباشد. با رعایت این نکات اجرایی و رفع بهموقع ایرادات رایج، عملکرد لرزهای دیوارها به نحو مطلوبی تضمین میشود.
